Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΑΖΙ ΜΑΣ ΚΑΘΕ ΣΤΙΓΜΗ!

Αλλά εσείς να έχετε θάρρος, 

γιατί εγώ τον έχω νικήσει τον κόσμο! 

Είπε ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ο Νικητής του σατανά, της αμαρτίας και του θανάτου.

Έτσι μίλησε Αυτός στους αγαπημένους Αποστόλους Του και μετά την ανάστασή Του τους είπε: Κι εγώ θα είμαι μαζί σας πάντα, έως τη συντέλεια του κόσμου (Μτ. 28, 20).

Αδερφοί μου, ας θυμόμαστε αυτές τις δύο φράσεις του Χριστού: Μη φοβάστε, εγώ νίκησα τον κόσμο! Κι εγώ θα είμαι μαζί σας πάντα, έως τη συντέλεια του κόσμου. Στην ιστορία όλων των λαών δεν θυμάται κανείς να τόλμησε κάποιος να πει τέτοια λόγια. Αυτά τα λόγια δεν είναι συνηθισμένα, είναι σαν στύλοι γύρω από τους οποίους γυρίζει η ζωή ολόκληρης της ανθρωπότητας...

Εγώ νίκησα, εγώ θα είμαι μαζί σας! Ακούστε αυτά τα λόγια, ας τα επαναλαμβάνετε κάθε μέρα στον εαυτό σας και στα παιδιά σας. Ας τα χαράξετε στις καρδιές σας. Από όλες τις επιθυμίες σας, η πιο υψηλή επιθυμία περιέχεται σ' αυτά τα λόγια. Ποιον θα αγαπήσετε περισσότερο από Εκείνον που νίκησε το θάνατο, το σατανά, την αμαρτία;

Ποιον θα θέλατε εσείς να είναι μαζί σας σ' αυτόν τον αγώνα, στο θάνατο και μετά το θάνατο, αν όχι Αυτόν, τον Νικητή όλων των θλίψεων, όλων των φόβων και όλων των αδυναμιών;

Να είναι κανείς Χριστιανός, σημαίνει να δεχτεί στην καρδιά του αυτά τα λόγια του Χριστού, του Σωτήρα μας και σύμφωνα μ' αυτά να ενεργεί.  

Να είσαι Χριστιανός σημαίνει να είσαι νικητής της κακίας διαμέσου του Χριστού, του Νικητή. 

Να είσαι Χριστιανός σημαίνει να ξέρεις, να νιώθεις την παρουσία του ζωντανού και του νικηφόρου Χριστού κάθε μέρα και κάθε στιγμή.

Ο Χριστός, ο νικηφόρος, θα είναι μαζί μας και στη χαρά και στα βάσανα, για να μην χαθούμε και απελπιστούμε. 

Ο σοφός λαός λέει: 

Στο καλό να μην περηφανευτείς και στο κακό μην απελπιστείς. 

Ο Χριστός, ο νικηφόρος, είναι ο Οικοδεσπότης μας σε κάθε ευτυχία και ο Οδηγός μας σε κάθε θλίψη. Ας μην σας νικήσουν ούτε τα πάθη, ούτε οι άνθρωποι. 

Ας γίνουμε οι στρατιώτες του Ανίκητου Στρατηγού, όμοιοι μ' Αυτόν στο φως, στη δικαιοσύνη, στην καθαρότητα, στη σεμνότητα και στην αγάπη.

Σ' αυτά βρίσκεται το νόημα της χριστιανικής ζωής....

Γι' αυτό το λόγο λέμε: 

Μετανοιώστε, συνέλθετε, γίνετε νηφάλιοι, γονατίστε, θυμιατίστε τον εαυτό σας και τα σπίτια σας, για να γίνετε ο λαός του Θεού και για να γίνει ο Θεός ο οδηγός σας, Αυτός που θα σας δείχνει το δρόμο. Αμήν.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΧΡΙΔΟΣ - ΑΦΥΠΝΙΣΤΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΣΤΟ ΛΑΟ 

http://www.agioritikovima.gr/diafora/theologikos-log/diafora/35492-o-chritos-einai

Αναρτήθηκε από Στρατής Ανδριώτηςhttp://stratisandriotis.blogspot.gr

Μεγάλη Παρασκευὴ βράδυ - Τὸ ἔγκλημα (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

Τὸ ἔγκλημα

(Ομιλία του †Επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

 

«Ὤ τῆς παραφροσύνης καὶ τῆς χριστοκτονίας τῆς τῶν προφητοκτόνων!» (Γ΄ στ. ἐγκ.)

 

 Ἔγκλημα, φόνος ἀνθρώπου! Ἄλλοτε ὁ φόνος ἦταν κάτι σπάνιο. Τώρα, ἀλλοίμονο, δὲν περνάει μέρα χωρὶς ἕνα ἢ περισσότερα ἐγκλήματα. Καὶ γίνονται τόσο «τέλεια», ὥστε δὲνἀφήνουν ἴχνη· οἱ δράστες μένουν ἄγνωστοι.

Ὁ πλανήτης μας, ἀφ᾿ ὅτου ὁ Κάιν σκότωσε τὸν Ἄβελ, μιάνθηκε μὲ αἷμα ἀδελφικό. Καὶ τὸ παράδειγμά του δυστυχῶς μιμήθηκαν πολλοί.

Ἂν μαζευόταν ὅλο τὸ αἷμα τῶν ἀδικοσκοτωμένων,«ἀπὸ τοῦ αἵματος Ἄβελ τοῦ δικαίου ἕως  τοῦ αἵματος Ζαχαρίου υἱοῦ Βαραχίου» (Ματθ. 23,35) καὶ τῶν θυμάτων τῶν ἡμερῶν μας, θὰ σχηματιζόταν μία θλιβερὴ λίμνη μὲ τὴν ἐπιγραφὴ «Λίμνη Ἄβελ».

Ὅταν γίνεται κάποιο ἔγκλημα, τὸ πρῶτο ποὺ ρωτοῦν ὅλοι εἶνε· Ποιός εἶνε ὁ δράστης;

Ἡ Δικαιοσύνη προσπαθεῖ νὰ τὸν ἀνακαλύψῃ, καὶ αἴσθημα ἀνακουφίσεως δημιουργεῖται ὅταν ὁ ἔνοχος συλλαμβάνεται καὶ τιμωρεῖται.

Ἀναρίθμητα τὰ ἐγκλήματα. Ἀλλ᾿ ὑπάρχει ἕνα ἔγκλημα ποὺ ἀποτελεῖ τὸ ἀποκορύφωμα τῆς ἀνθρωπίνης κακίας· μπροστά του τὰ ἄλλα ὠχριοῦν. Εἶνε ὄχι ἁπλῶς ἔγκλημα, ἀλλὰ τὸ ἔγκλημα.

Ποιό εἶνε αὐτό; Εἶνε ὁ φόνος ἐκείνου, ποὺ μπόρεσε, μόνο αὐτός, νὰ σταθῇ ἐμπρὸς στὴν ἀνθρωπότητα καὶ νὰ πῇ «Τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχειμε περὶ ἁμαρτίας;» (Ἰω. 8,46). 

Ὁ Ἄνθρωπος αὐτός, ποὺ ἀξίζει νὰ γράφεται μὲ ἄλφα κεφαλαῖο, εἶνε ὁ Χριστός. Κ᾽ ἐπειδὴ ὅπως λέει ὁ Παῦλος «ἐναὐτῷ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς» (Κολ. 2,9), γι᾽ αὐτὸ ὁ φόνος του δὲν εἶνε ἁπλῶς μία ἀνθρωποκτονία· εἶνε, ὅπως λέει ἡ ὑμνολογία τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, χριστοκτονία καὶ θεοκτονία. 

Θεοκτονία, ὄχι γιατὶ εἶνε δυνατὸν νὰ φονευθῇ ὁ Θεός – ἄπαγε τῆς βλασφημίας· τὸ θεῖον εἶνε ἀπαθὲς καὶ ἀπρόσβλητο ἀπὸ πληγὲς καὶ θάνατο. 

Θεοκτονία, γιατὶ στὸ ἔγκλημα αὐτὸ διαφαίνεται ἡ ἀπύθμενη κακία τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ θέλει νὰ ἐξοντώσῃ εἰδυνατὸν καὶ τὸ Θεό! Ἕνας ὕμνος λέει· «Βροτοκτόνον ἀλλ᾿ οὐ θεοκτόνον ἔφυτὸ πταῖσμα τοῦ Ἀδάμ· εἰ γὰρ καὶ πέπονθέ σου τῆς σαρκὸς ἡ χοϊκὴ οὐσία, ἀλλ᾿ ἡ θεότης ἀπαθὴς διέμεινε…»(3ο τροπ. στ΄ ᾠδ. καν. Μ. Σαββ.).

Ἡ σφαγὴ τοῦ Ἀθῴου χριστοκτονία καὶ θεοκτονία. Καὶ ποιοί οἱ ἔνοχοι; Οἱ Ἰουδαῖοι. 

Ἕνας ἄλλος ὕμνος λέει· «Τῶν θεοκτόνων ὁ ἑσμός, Ἰουδαίων ἔθνος τὸ ἄνομον, πρὸς Πιλᾶτον ἐμμανῶς ἀνακράζων ἔλεγε· Σταύρωσον Χριστὸν τὸν ἀνεύθυνον· Βαραββᾶν δὲ μᾶλλον οὗτοι ᾐτήσαντο…» (3ο τροπ. Μακαρ., βράδυ Μ. Πέμ πτ.). 

Ἀλλὰ καὶ στὴν γ΄ στάσι τῶν ἐγκωμίων τοῦ ἐπιταφίου θρήνου ὁ ποιητὴς ἀναφωνεῖ˙«Ὤ τῆς παραφροσύνης καὶ τῆς χριστοκτονίας τῆς τῶν προφητοκτόνων!».

Οἱ Ἰουδαῖοι λοιπόν, οἱ σύγχρονοι τοῦ Χριστοῦ, εἶνε οἱ δράσται τοῦ ἐγκλήματος τῆς σφαγῆς τοῦ Δικαίου. Ἀλλ᾿ ἂς ἐπιτραπῇ ἐδῶ μία τολμηρὴ ὑπόθεσις. 

Ἂν ὁ Χριστὸς δὲν γεννιόταν στὴν Παλαιστίνη, ἀλλὰ γεννιόταν δίδασκε καὶ δροῦσε σὲ κάποια ἄλλη χώρα, π.χ. στὴν Ἑλλάδα, ἡ συμπεριφορὰ τῶν ἀνθρώπων τῆς χώρας αὐτῆς θὰ διέφερε ἀπὸ τὴ συμπεριφορὰ τῶν Ἰουδαίων; 

Ἂν λάβουμε ὑπ᾿ ὄψιν ὅτι στὶς ἄλλες χῶρες με τὰ τὴν ἀνάστασι καὶ ἀνάληψι τοῦ Χριστοῦ πῆγαν μαθηταὶ καὶ ἀπόστολοί του καὶ κήρυξαν ὅ,τι κήρυξε Ἐκεῖνος κι ὅτι αὐτοὶ διώχθηκαν βασανίστηκαν καὶ θανατώθηκαν ἀπὸ τοὺς ἐντοπίους, τότε ἔχουμε τὴν ἀπάντησι· ἡ συμπεριφορὰ τῶν ἀνθρώπων ἄλλων χωρῶν δὲν θὰ διέφερε ἀπὸ τὴ συμπεριφορὰ τῶν Ἰουδαίων. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς δὲν εἶπε πὼς ὅ,τι κάνει κανεὶς στοὺς μαθητάς του, στοὺς ἀδελφούς του, εἶνε σὰν νὰ τὸ κάνῃ σ᾽ αὐτὸν τὸν ἴδιο;

«Ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ.25,40). Οἱ ἄνθρωποι ποὺ βασάνισαν καὶ θανάτωσαν τοὺς μαθητὰς τοῦ Χριστοῦ, χωρὶς ἀμφιβολία καὶ τὸν ἴδιο τὸν Χριστὸ θὰ βασάνιζαν καὶ θὰ θανάτωναν, ἂν ἐρχόταν στὴ χώρα τους.

Στὰ Ἰεροσόλυμα σταυρώθηκε ὁ Κύριος· ἀλλὰ καὶ στὴν Πάτρα, πόλι τῆς πατρίδος μας, σταυρώθηκε ὁ ἀπόστολός του, ὁ Πρωτόκλητος Ἀνδρέας. Γολγοθᾶς ἐκεῖ, Γολγοθᾶς καὶ ἐδῶ!

Τὸ λέμε αὐτό, διότι συνήθως ὑπάρχει μεγάλη καταφορὰ τῶν χριστιανῶν κατὰ τῶν Ἰουδαίων μόνο γιὰ τὸ μεγάλο ἔγκλημα. 

Μὴ παρεξηγηθοῦμε. Δὲν ἀμνηστεύουμε τὴν ἐνοχὴ τῶν Ἰουδαίων, οὔτε συμφωνοῦμε μὲ τοὺς θεολογοῦντας τῆς Δύσεως πού, ἐνοχλούμενοι ἀπὸ τοὺς βαρεῖς, ὅπως λένε, χαρακτηρισμοὺς τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ποιήσεως στοὺς ὕμνους τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, ζητοῦν νὰ «ἐκκαθαρίσουν» τὰ λειτουργικὰ βιβλία τῆς Ἐκκλησίας μας ἀπὸ τέτοιους χαρακτηρισμούς, ἀπὸ ἐκφράσεις κατὰ τῶν σταυρωτῶν Ἰουδαίων. 

Ἡ ἐνοχὴ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ γιὰ τὴν χριστοκτονία θὰ μένῃ· θὰ μένῃ μέχρι τὴν ἁγία ἐκείνη ἡμέρα ποὺ ὁ Ἰουδαϊκὸς λαός, ὅπως πιστεύουμε, θὰ μετανοήσῃ, θὰ κλίνῃ γόνυ πρὸ τοῦ Ἐσταυρωμένου, καὶ ἐκεῖνος, ὅπως συγχώρησε τοὺς τότε σταυρωτάς του καὶ ἀνέδειξε ἀπὸ αὐτοὺς ἁγίους καὶ μάρτυρας, πολὺ περισσότερο θὰ συγχωρήσῃ τοὺς ἀπογόνους ἐκείνων.

Ἱστορικὴ ἡ ἐνοχὴ τῶν Ἰουδαίων. Ἀλλὰ δὲν εἶνε ὀρθὸ νὰ περιορισθοῦμε καὶ νὰ τονίζουμε τὴν ἐνοχὴ μόνο τῶν Ἰουδαίων γιὰ τὴν σταύρωσι τοῦ Χριστοῦ. Ὄχι! Ἡ ἐνοχὴ ἐπεκτείνεται καὶ συμπεριλαμβάνει ἀναρίθμητο πλῆθος. Αὐτὸ θὰ τὸ καταλάβουμε, ἂν λάβουμε ὑπ᾿ ὄψιν, ὅτι τὸ ἔγκλημα τοῦ Γολγοθᾶ δὲν εἶνε ἁπλῶς ἕνας φόνος, μιὰ ἀνθρωποκτονία· περικλείει μυστήριο.

 

Ὁ Χριστός, λόγῳ τῆς ὑποστατικῆς ἑνώσεως τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως μὲ τὴν θεία, μποροῦσε ν᾿ ἀποφύγῃ τὸ θάνατο καὶ νὰ διασωθῇ ἀπὸ ὅλες τὶς παγίδες τῶν ἐχθρῶν του. Κανείς δὲν θὰ μποροῦσε ν᾽ ἀγγίξῃ τὸ θεανδρικό του πρόσωπο. Ὁ Χριστὸς ὄχι ἀκουσίως ἀλλὰ ἑκουσίως βάδισε πρὸς τὸν φρικτὸ θάνατο. Οὔτε ὁ Ἰούδας οὔτε οἱ γραμματεῖς καὶ φαρισαῖοι οὔτε οἱ ἱερεῖς καὶ ἀρχιερεῖς οὔτε ὁ Πιλᾶτος οὔτε κανεὶς ἄλλος μποροῦσε νὰ κάνῃ κάτι ἐναντίον του,ἐὰν δὲν ἦταν «δεδομένον ἄνωθεν» (Ἰω. 19,11).

Ἦταν θέλημα τοῦ οὐρανίου Πατρὸς νὰ προσφέρῃ ὁ Υἱὸς θυσία τὸν ἑαυτό του «ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καὶ σωτηρίας» (θ. Λειτ. Μ. Βασ. καθαγ.). Ἔπρεπε νὰ ὑποστῇ τὰ πάθη τοῦ σταυροῦ, νὰ θυσιασθῇ, νὰ χύσῃ τὸ ἁγνὸ καὶ τίμιο αἷμα του, γιὰ νὰ λυτρωθῇ μὲ αὐτὸ τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὴν τυραννίδα τοῦ διαβόλου. «Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸνμονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾿ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» (Ἰω. 3,16).

Ἂν ὁ ἄνθρωπος δὲν ἁμάρτανε, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ δὲν θὰ ἐμφανιζόταν ὡς ἄνθρωπος ἐπάνω στὴ γῆ καὶ δὲν θὰ σταυρωνόταν. Ἦταν τόσο βαθειὰ ἡ πτῶσις τοῦ ἀνθρώπου, τόσο μεγάλο τὸ τραῦμα ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ὥστε πρὸς θεραπείαν καὶ ἀνάπλασιν τοῦ ἀνθρώπου, χρειάστηκε τὸ αἷμα τοῦ Θεανθρώπου. Πρόκειται γιὰ τὸ μεγαλύτερο γεγονὸς στὴν ἱστορία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Χωρὶς τὸ αἷμα τοῦ Θεανθρώπου καμμία ἄφεσις ἁμαρτιῶν, καμμία λύτρωσις. Ἔτσι ὥρισε ὁ Θεός, μὲ τὸ αἷμα αὐτὸ νὰ σωθοῦμε.

Τὸ συμπέρασμα εἶνε, ὅτι οἱ ἁμαρτίες ὅλων μας, ἀπὸ τὸν Ἀδὰμ μέχρι τὸν τελευταῖο ποὺ θὰ ζήσῃ πάνω στὴ γῆ, εἶνε ἐκεῖνες ποὺ ἀνέβασαν τὸ Χριστὸ στὸ σταυρό. Στὸ σταυρὸ ἐξοφλοῦνται ὅλες οἱ ἁμαρτίες. Ἄρα κάθε ἄνθρωπος σχετίζεται μὲ τὸ δρᾶμα τοῦ Γολγοθᾶ καὶ μπορεῖ, μὲ καρδιὰ συντετριμμένη ἀτενίζοντας τὸν Ἐσταυρωμένο, νὰ πῇ· «Κύριε, ἐγὼ ὑπῆρξα ὁ ἔνοχος τῆς σταυρώσεώς σου. Σὺ εἶσαι “ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου» (Ἰω. 1,29). Σὺ στὸ σταυρὸ σήκωσες καὶ τὸ βάρος τῶν δικῶν μου ἁμαρτιῶν!”. Αὐτὸ διεκήρυξε ὁ προφήτης Ἠσαΐας στὴν περίφημη προφητείᾳ του· «Οὗτος τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν φέρει καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶ ται…Αὐτὸς δὲ ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ μεμελάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν» (Ἠσ. 53,4-5).

Ἀγαπητοί μου! Ὁ κόσμος γιὰ τὴν σταύρωσι τοῦ Χριστοῦ καταφέρεται μόνο ἐναντίον τῶν ἐνόχων τῆς ἱστορικῆς ἐκείνης περιόδου.

Ἀλλὰ γιὰ τὸν πιστὸ ἔνοχος εἶνε καὶ κάθε ἄνθρωπος. Ἔνοχος κ᾽ ἐγώ, ἀδελφέ μου, ἔνοχος κ᾽ ἐσύ. Ὤ ἐὰν τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιο μᾶς φώτιζε νὰ καταλάβουμε τὴν θεμελιώδη αὐτὴ ἀλήθεια!

Τότε, βλέποντας κ᾽ ἐμεῖς τὸν Ἐσταυρωμένο, θὰ αἰσθανόμασταν τὸν ἅγιο ἐκεῖνο σεισμὸ ποὺ αἰσθάνθηκαν οἱ σταυρωταὶ ὅταν τοὺς μίλησε ὁ ἀπόστολος Πέτρος καὶ τοὺς κατήγγειλε ὡς σφαγεῖς τοῦ Δικαίου (βλ. Πράξ. 2,22 κ.ἑ.).

Ὁ Κύριος θυσιάστηκε ἀντὶ ἡμῶν καὶ ὑπὲρ ἡμῶν. Ἔτσι λένε οἱ διδάσκαλοι καὶ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ ἱερὸς Αὐγουστῖνος προσευχόταν στὸν Ἐσταυρωμένο λέγοντας· «Τί ἔκανες, ὦ Ἰησοῦ μου γλυκύτατε, γιὰ νὰ ὑποφέρῃς τέτοια καταδίκη;… Ἐγὼ εἶμαι ἡ αἰτία τῶν πόνων σου, ὁ ὑπεύθυνος τῆς σφαγῆς σου… Ἁμαρτάνει ὁ παραβάτης, καὶ κολάζεται ὁ δίκαιος… Ἐγὼ ἔκανα τὸ πονηρό, καὶ σὺ καταδικάστηκες… 

Ἐμπρὸς στὸ σταυρό σου λάμπουν δυὸ ἀλήθειες· ἡ μία ὅτι εἶμαι ἔνοχος, ἡ ἄλλη ὅτι εἶσαι εὔσπλαχνος… Τί λοιπὸν θὰ σοῦ ἀνταποδώσω γιὰ τὴν ἄπειρη εὐεργεσία σου;… Μένω ἐκστατικὸς ἐμπρὸς στὸ μέγεθος τῆς ἀγάπης σου. Σὲ ὁλόκληρη τὴν κτίσι δὲν ὑπάρχει ἀντίβαρο τῆς θυσίας σου» (βλ. καὶ τὸ βιβλίο μας «Πρὸς τὸν Γολγοθᾶν», Ἀθῆναι 19894, σσ. 283-284).

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

 Ἄρθρο γιὰ τὴ Μ. Παρασκευὴ σὲ καθαρεύουσα γλῶσσα ἀπὸ τὸ περιοδικὸ «Σταυρός».

Διαλέξτε ένα Σταυρό ανάλογα με το φιλότιμό σας ( Γέροντας Παΐσιος )

Τα χρόνια περνάνε οι άνθρωποι γερνάνε. Μη κάθεστε λοιπόν στο σταυροδρόμι, διαλέξτε ένα Σταυρό ανάλογα με το φιλότιμό σας και προχωρείτε σ' ένα δρόμο, από τους δύο της Εκκλησίας μας, και ακολουθείστε τον Χριστό στην Σταύρωση, εάν θέλετε να χαρείτε αναστάσιμα.


Γέροντας Παΐσιος

Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Ι΄

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Ι΄

Η θεία «οργή» ως αγάπη

Αναπτύξαμε στό προηγούμενο άρθρο μας τήν έννοια τής όργής τοϋ Θεοϋ και τονίσαμε ότι αύτή είναι έμφανέστατη όχι μόνο στήν Παλαιά Διαθήκη άλλά και στήν Καινή και σέ όλη τή μακραίωνη πατερική παράδοση.

Στό τέλος αύτοϋ τοϋ άρθρου σημειώ­σαμε πώς και ή όργή τοϋ Θεοϋ στήν ούσία είναι έκδήλωση τής άγάπης Του. Αύτό τό στοιχείο είναι πολύ σημαντικό και θά τό πραγματευθοϋμε άναλυτικότερα στό παρόν άρθρο.

Ή τιμωρητική όργή τοϋ Θεοϋ είναι έκ­δήλωση τής άγάπης Του, πρωτίστως δι­ότι άποσκοπεΐ στή μετάνοια τών άμαρτωλών. 'Εκδηλώνεται τιμωρητικώς πρός αύτούς, «ίνα ποθήσουσι τόν Θεόν, οΰ καταπεφρονήκασιν»· γιά νά ποθήσουν τόν Θεό, τόν Όποιο έχουν περιφρονήσει1. «'Οργίζεται» και «τιμωρεί» ό Θεός, γιά νά φέρει σέ συναίσθηση τόν άμαρτωλό και νά τόν οδηγήσει σέ μετάνοια και άλλαγή ζωής. Νά τόν οδηγήσει δηλαδή κοντά Του, στήν άληθινή εύτυχία. "Εχει δέ συμ­βεί άναρίθμητες φορές στή διάρκεια τής ιστορίας αύτό.

Τί γίνεται όμως στις περιπτώσεις έκεΐνες πού ό άμαρτωλός δέν συνέρχεται παρά τήν τιμωρητική έκδήλωση τής «όργής τοϋ Θεοϋ»;

Και σ' αύτές τις περιπτώσεις, έμφανιζόμενος ώς «οργισμένος» και «τιμωρών» ό Θεός, έξ άγάπης ένεργεΐ. Εξ άγάπης και πρός τόν άμετανόητο άμαρτωλό και πρός τούς άλλους άνθρώπους, γιά νά παραδειγματιστοϋν.

Και τό μέν νά παραδειγματιστοϋν οί άλ­λοι τό κατανοούμε εύκολότερα. Πράγμα­τι, ή τιμωρία προσώπων ή συνόλων πού άμαρτάνουν προκλητικά και άσεβώς προ­ξενεί φόβο σέ πολλούς, μέ άποτέλεσμα είτε νά συγκρατούνται άπό τό νά άμαρτή- σουν είτε νά μετανοούν γιά τά άμαρτήμα- τά τους. Τό λέει σαφώς ό άπόστολος Πέ­τρος: Ό Θεός «πόλεις Σοδόμων και Γομόρρας τεφρώσας καταστροφή κατέκρι- νεν, ύπόδειγμα μελλόντων άσεβεΐν τεθει- κώς»· έκανε στάχτη τά Σόδομα και τά Γό- μορρα καταδικάζοντάς τα σέ ολοσχερή καταστροφή, γιά νά άποτελοϋν φοβερό παράδειγμα σέ όσους έπρόκειτο νά άσε- βήσουν μέ τόν ίδιο τρόπο, ώστε νά φοβη­θούν και νά μήν τό κάνουν (Β' Πέτρ. β' 6).

(Είναι κατάλληλο σ' αύτό τό σημείο νά άνοίξουμε σύντομη παρένθεση. Ό σημε­ρινός κόσμος πού μέ πρωτοφανή μανία προβάλλει και νομιμοποιεί τό βρωμερό πάθος τοϋ Σοδομισμοΰ, τής ομοφυλοφιλίας δηλαδή, όπως ονομάζεται, δέν αντι­λαμβάνεται ότι θά έχει τήν ίδια τύχη μέ τά Σόδομα και τά Γόμορρα;).

Άς έπανέλθουμε όμως στό θέμα μας. Είπαμε ότι κατανοούμε κάπως ώς άγάπη τήν έκδήλωση τής τιμωρητικής ένέργειας τής «όργής» τοϋ Θεοϋ, προκειμένου νά συνετισθούν οί άλλοι. Πώς όμως μπορεί νά θεωρηθεί έκδήλωση άγάπης γιά τόν ίδιο τόν άμαρτωλό, όταν αύτός δέν μετα­νοεί; Και σ' αύτές τίς περιπτώσεις τό ϊδιο ισχύει. 'Εκδήλωση τής αγάπης τοϋ Θεοϋ είναι ή τιμωρητική έκδήλωση τής «όργής» Του.

Πρωτίστως άπό τήν πλευρά τοΰ ϊδιου τοϋ άμαρτωλοϋ, διότι τό νά ύποστεΐ τήν τιμωρητική ένέργεια τής «όργής» τοϋ Θε­οϋ είναι ή έλαφρότερη τιμωρία πού θεω­ρεί ό 'ίδιος ό άμαρτωλός άνθρωπος ότι είναι δίκαιο νά τοΰ έπιβληθεΐ. 'Επειδή άν δέν έκδηλώσει τιμωρητικώς τήν «όργή» Του ό Θεός, ό άμαρτωλός είτε έν ζωή, άν έχει κάποια συναίσθηση, είτε μετά θά­νατον, όπότε θά τοΰ φανερωθεί ή άλή­θεια τών πραγμάτων, θά ύποφέρει πολύ χειρότερα. Ή έκδήλωση τής «όργής» τοΰ Θεοϋ ένεργεΐ άνακουφιστικά γιά τήν άμαρτία του. Τό θέμα αύτό τό πραγμα­τεύεται μέ δύναμη ό ιερός Χρυσόστομος φέρνοντας μεταξύ τών άλλων καί τό έξής παράδειγμα: 'Άς ύποθέσουμε, λέει, ότι εί­ναι κάποιος ληστής καί κακοϋργος πού έχει καταδικασθεί καί οδηγείται στόν θά­νατο. Τόν βλέπει ό βασιλιάς καί στή θέση τοϋ κακούργου βάζει τόν μοναχογιό του, ώστε αύτός νά θεωρηθεί ένοχος τών κα­κουργημάτων καί νά ύποστεΐ τόν οφειλό­μενο θάνατο- τόν δέ κακούργο τόν άνυψώνει «εις μεγάλην άρχήν», σέ κορυφαίο άξίωμα μέσα στό κράτος. Ό κακούργος όμως, «μετά τήν σωτηρίαν καί τήν δόξαν τήν άπόρρητον», φθάνει στό σημείο νά ύβρίσει τόν βασιλιά. Λοιπόν, έπιλέγει ό Άγιος, αύτός ό άνθρωπος, «εϊ γε νοΰν είχεν», άν είχε έστω λίγο μυαλό, δέν θά προτιμούσε «μυριάκις άποθανεΐν», νά πεθάνει μύριες φορές; Κι άν ύποτεθεΐ ότι ό βασιλιάς δέν τόν τιμωρήσει, αύτό δέν θά είναι άπείρως χειρότερη τιμωρία γιά τόν ϊδιο; Διότι πολύ περισσότερο άνακουφίζει τόν ένοχο άνθρωπο τό νά τιμω­ρηθεί («δίκην δούναι») παρά τό νά μείνει άτιμώρητος («ή τό μή κολάζεσθαι κόλασιν»)2. Αύτά ώς πρός τό τί αισθάνεται ό 'ίδιος ό άμαρτωλός. Άπό τήν πλευρά τοϋ Θεοϋ τώρα καί άντικειμενικώς έξεταζόμενη ή τιμωρητική ένέργεια τής «όργής» Του είναι έκδήλωση άγάπης, διότι έπιφέρει, κατά λόγον δικαι­οσύνης, μείωση τής αιώνιας τιμωρίας τοϋ άμαρτωλοϋ καί έλάφρυνση τής κολάσεώς του. Τόν τιμωρεί ό Θεός έδώ καί γίνε­ται έλαφρότερη ή βασανιστική θέση του στήν αιωνιότητα.

Ό 'ίδιος ό Κύριος τό βεβαίωσε, όταν είπε γιά τήν πόλη Καπερναούμ πού είχε δει άναρίθμητα θαύματα, άλλά έμεινε άμετανόητη, ότι κατά τήν ήμέρα τής Κρίσεως τά Σόδομα θά κριθούν έπιεικέστερα: «Γή Σο­δόμων άνεκτότερον έσται έν ήμέρα κρίσε­ως ή σοι» (Ματθ. ια' 24). Έτσι έρμηνεύει ό ιερός Χρυσόστομος τή σχετική περι­κοπή: «Ειπών γάρ, ότι Ός άν μή δέξη- ται ύμάς, άποτινάξετε τόν κονιορτόν τών ποδών ύμών, έπήγαγε λέγων- Άνεκτότε­ρον έσται γη Σοδόμων καί Γομόρας έν ήμέρα κρίσεως, ή τή πόλει έκείνη. Τω γάρ ειπείν άνεκτότερον, τοϋτο έδήλωσεν, ότι κάκεΐνοι κολασθήσονται μέν, κουφότερον δέ, έπειδή καί ένταϋθα έδωκαν δίκην»3.

Νά λοιπόν πώς ή ονομαζόμενη καί θε­ωρούμενη «όργή» τοϋ Θεοϋ δέν είναι τί­ποτε άλλο παρά έκδήλωση τής άγάπης καί τής άπειρης φιλανθρωπίας τοϋ Θεού.

Στά έπόμενα άρθρα θά άναπτύξουμε τήν έννοια τής δικαιοσύνης τοϋ Θεοϋ, όπως ήδη έχουμε προαναγγείλει.

………………………………………………………………….

[1] Ώριγένους (Άμφιβαλλόμενα), Σχόλια εις τήν Άπο- κάλυψιν, ΒΕΠΕΣ 17, 148: «ού τό συμβεβηκός πάθος ονομάζεται Θεοϋ όργή καλούμενον, εξω ύπάρχον αύ­τοΰ, πλήν εις χρείαν κατατασσόμενον τοις δεομένοις, ω καί παραδίδονται ώς ανάξιοι Θεού, ίνα ποθήσουσι τόν Θεόν, ού καταπεφρονήκασιν, δτε ύπό τήν τοΰ χείρονος έξουσίαν γίνονται».

2.  Ίω. Χρυσοστόμου, Είςτήν Β' πρός Κορινθίους'Ομι­λία ΙΑ', PG 61,479-480.

3.  Ίω. Χρυσοστόμου, Εις τόν πλούσιον καί τόν Λάζαρον λόγος τρίτης, PG 48, 999: «Καί άπλώς πάσα κόλασις, άν μέν έπί άμαρτωλών γίνηται, ύποτέμνεται τό τής άμαρτίας φορτίον- άν δέ έπί δικαίων, φαιδροτέραν αύτών εργάζεται τήν ψυχήν, καί μέγιστον έκατέροις τό κέρδος άπό τής θλίψεως συμβαίνει» (PG 48, 1004).

Περιοδικό “Ο ΣΩΤΗΡ”

Δείτε σχετικά και:

-Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Θ΄

-Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Η΄

-Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Z΄

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (ΣΤ΄)

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (Ε΄)

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (Δ΄)

-Iκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; ( Γ )

-Iκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; ( Β )

-Προσέγγιση στο μυστήριο του Σταυρού (Α΄)

http://aktines.blogspot.gr

Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Θ΄

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Θ΄

1. Ή «όργή» τοΰ Θεοΰ

Ή έννοια τής «όργής» τοΰ Θεοΰ εΐναι τό δεύτερο μεγάλο ζήτημα πού σχετίζεται μέ τή θεωρία τής ικανοποιήσε­ως τής θείας δικαιοσύνης, μάλιστα όχι τόσο ώς πρός τήν άνσέλμεια διατύπωσή της, άλλά τήν οξύτερη μορφή της, όπως αύτή διαμορφώθηκε άπό σημαν­τική μερίδα τοϋ Προτεσταντισμού.

Τό ζήτημα είναι ένδιαφέρον, διότι καϊ στούς Ορθόδοξους συγγραφείς, πού χρησιμοποιούν τήν ορολογία τής θε­ωρίας τής ικανοποιήσεως τής θείας δικαιοσύνης, συναντάμε καϊ συχνή καϊ έντονη μερικές φορές τήν άναφορά στήν «όργή» τοϋ Θεοϋ, άπό τήν όποία, όπως τονίζουν, μας λυτρώνει ό Χριστός διά τής Θυσίας Του.

Όσοι έπικρίνουν αύστηρά αύτόν τόν έπηρεασμό τών Ορθοδόξων ύποστηρίζουν ότι θεολογικώς είναι λάθος νά κά­νουμε λόγο γιά «όργή» τοϋ Θεοϋ. Πρω­τίστως διότι ό Θεός είναι άπαθής καϊ έπομένως Τοϋ είναι παντελώς ξένη κάθε έννοια πάθους. Άρα άποτελεΐ άτόπημα ή άπόδοση όργής σ' Αύτόν. Πολύ πε­ρισσότερο, λένε, είναι άπαράδεκτη ή άπόδοση όργής στόν Θεό, διότι Εκείνος εΐναι μόνο άγάπη καϊ άποτελεΐ βλασφη­μία τό νά Τοΰ άποδίδεται κάτι πού άπο­τελεΐ διαστροφή τών αισθημάτων Του. Ή παρουσία έπομένως αύτής τής δια­τυπώσεως στά κείμενα τών Ορθόδοξων συγγραφέων κρίνεται λανθασμένη και έπικρίνεται έντονα ώς άνεπίτρεπτος έπηρεασμός καϊ έκτροπή άπό τήν άλή­θεια τής Ορθοδοξίας.

Έχουν όμως έτσι άκριβώς τά πρά­γματα; Κατά τή γνώμη μας αύτή ή άντιμετώπιση τών Ορθόδοξων συγγραφέ­ων πού ομιλούν γιά «όργή» τοϋ Θεοΰ είναι ύπερβολική καϊ άδικη.

Ή άντίδραση τών έπικριτών δέν είναι άσφαλώς άνερμήνευτη. Γνωρίζοντας αύτοί τήν προτεσταντική κακοποίηση τής έννοιας, οδηγούνται έξ άντιδράσεως σέ παντελή άπόρριψη τής διατυπώ­σεως.

Όμως ή έννοια καϊ ή ορολογία περί «όργής» τοϋ Θεοϋ όχι μόνο δέν είναι όρθοδόξως άπόβλητη, άλλά καϊ έπιβεβλημένη, όταν αύτή θεωρείται καϊ χρη­σιμοποιείται σωστά.

Πρωτίστως είναι έπιβεβλημένη, διότι είναι καθαρά άγιογραφική έννοια. Αγιο­γραφική όχι μόνο τής Παλαιάς (όπου χρησιμοποιείται συχνότατα καϊ μέ υπερβολικά έντονες διατυπώσεις) άλλά και τής Καινής Διαθήκης.

Και στήν μέν Παλαιά Διαθήκη οί φρά­σεις τοϋ τύπου «ώργίσθη θυμώ Κύριος», «όργή θυμού Κυρίου» καί παρό­μοιες είναι συχνότατες. Μάλιστα εμφα­νίζεται ό Θεός νά οργίζεται τόσο πολύ, ώστε νά τιμωρεί αύστηρά καί σκληρά τήν άμαρτία, όπως έκανε μέ τόν Κατα­κλυσμό καί μέ τήν καταστροφή τών Σο­δόμων καί τών Γομόρων.

Και στήν Καινή Διαθήκη όμως έπίσης συχνά γίνεται άναφορά στήν «όργή» τοϋ Θεοϋ. Ό ίδιος ό Χριστός μας χρησι­μοποίησε τέτοιες έκφράσεις, όπως π.χ. στήν παραβολή τών Βασιλικών Γάμων (Ματθ. κβ' 7).

'Επιπλέον, ή έννοια τής «όργής» τοϋ Θεοϋ είναι διάσπαρτη καί στήν υμνο­λογία τής Εκκλησίας καί στά συγγράμ­ματα τών θεοφόρων Πατέρων. Γράφει π.χ. ό ιερός Χρυσόστομος: «Ώργίζετο ήμΐν ό Θεός, άπεστρεφόμεθα ήμεΤς τόν Θεόν, τόν φιλάνθρωπον Δεσπότην- μέσον έαυτόν έμβαλών ό Χριστός έκατέραν τήν φύσιν κατήλλαξε. Και πώς μέσον έαυτόν ένέβαλε; Τήν τιμωρίαν τήν όφειλομένην ήμΐν παρά τοϋ Πατρός αύτός ένεδέξατο, και τήν έκεΐθεν τιμω­ρίαν καί τά ένταϋθα ονείδη ύπέμεινε» (P.G. 50, 445).

Συνεπώς, άν κάτι είναι άπόβλητο, αύ­τό είναι ή λανθασμένη χρήση τής διατυ­πώσεως. Ή ορθή χρήση της και άκατηγόρητη είναι καί έπιβεβλημένη. Τήν όρθή δέ χρήση τής έννοιας τής όργής τήν ύποδεικνύουν έπακριβώς οί Πατέ­ρες τής 'Εκκλησίας. Λέει π.χ. ό άγιος Γρηγόριος ό Παλαμάς: «Όργήν δέ Θεού νοητέον τήν δικαίαν ήμών παρ' Αύτοϋ έγκατάλειψιν»· τήν όργή τοϋ Θεοϋ πρέ­πει νά τήν έννοοϋμε ώς δίκαιη έγκατάλειψή μας έκ μέρους τοΰ Θεοϋ. Γιατί δίκαιη;­ «Διά τήν ήμετέραν άμαρτίαν καί άπείθειαν», συμπληρώνει ό άγιος Γρη­γόριος. Ακριβέστατα τό διατυπώνει στό Εύαγγέλιο του ό εύαγγελιστής 'Ιωάννης: «Ό άπειθών τώ υΐώ ούκ όψεται ζωήν, άλλ' ή όργή τοΰ Θεοϋ μένει έπ' αύτόν» (Ιω. γ' 36). Τό ίδιο καί ό άπόστολος Παύλος: «Αποκαλύπτεται όργή Θεού άπ' ούρανοϋ έπί πάσαν άσέβειαν καί άδικίαν άνθρώπων» (Ρωμ. α' 18). Καί είναι πολλά άκόμη τά σχετικά κείμενα.

Συνεπώς ή χρήση τοϋ όρου «όργή τοϋ Θεοϋ» και τών σχετικών, όταν γί­νεται μέ παραδοσιακό τρόπο, όχι μόνο επιτρέπεται άλλά καί έπιβάλλεται. Ό παραδοσιακός δέ τρόπος είναι αύτός πού ύπέδειξε ό άγιος Γρηγόριος ό Παλαμάς: «ή δικαία ήμών παρά τοϋ Θεοϋ έγκατάλειψις».

Ό άγιος κάνει λόγο γιά δίκαιη εγκα­τάλειψη λόνψ τών αμαρτιών μας. Είναι έγκατάλειψη τήν όποια έμεΐς αισθανό­μαστε ώς όργή. Όμως καί αύτή ή έγκα­τάλειψη (όργή) είναι έκδήλωση τής άγάπης τοϋ Θεοϋ. 'Οργίζεται ό Θεός, δηλαδή έγκαταλείπει τόν άμαρτάνοντα άνθρωπο άπό άγάπη, γιά νά δοκιμά­σει αύτός τά τραγικά άποτελέσματα τής άμαρτίας καί νά συνέλθει ή νά συνετι­στούν οί άλλοι άπό τό κατάντημά του.

"Ετσι έξηγεΐται γιατί καί οί 'Ορθόδοξοι συγγραφείς πού χρησιμοποιούν τήν έννοια τής όργής τοϋ Θεοϋ, δέν παύ­ουν τήν 'ίδια ώρα νά περιγράφουν τήν άπειρη άγάπη τοϋ Θεοϋ, άγάπη πού Τόν παρεκίνησε νά γίνει άνθρωπος καί νά άνεβεΐ στό Σταυρό προσφέροντας ώς λύτρο γιά τή δικαίωση καί σωτηρία τοϋ άνθρώπου τό Αίμα Του.

Άλλά γιά τήν «όργή» τοΰ Θεού ώς έκδήλωση τής άγάπης Του θά κάνουμε εκτενέστερο λόγο στό έπόμενο άρθρο μας.

Περιοδικό “Ο ΣΩΤΗΡ”

Δείτε σχετικά και:

-Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Η΄

-Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Z΄

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (ΣΤ΄)

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (Ε΄)

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (Δ΄)

-Iκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; ( Γ )

-Iκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; ( Β )

-Προσέγγιση στο μυστήριο του Σταυρού (Α΄)

Περιοδικό “Ο ΣΩΤΗΡ”

http://aktines.blogspot.gr

Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Η΄

Δείτε σχετικά και:

-Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Z΄

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (ΣΤ΄)

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (Ε΄)

-Ικανοποίηση θείας δικαιοσύνης; (Δ΄)

-Iκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; ( Γ )

-Iκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; ( Β )

-Προσέγγιση στο μυστήριο του Σταυρού (Α΄)

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

Ἱκανοποίηση θείας δικαιοσύνης; Η΄

2. Η έννοια της αμαρτίας

Κλείσαμε τό προηγούμενο άρθρο μας μέ τήν έπισήμανση ότι ή έντονα έπικριτική στάση σημερινών θεολόγων γιά τούς 'Ορθοδόξους συγγραφείς τών προη­γούμενων αιώνων πού χρησιμοποιούν άνσέλμεια ρολογία, σέ μεγάλο βαθμό οφείλεται στό ότι οί 'ίδιοι οί σημερινοί θε­ολόγοι έχουν διαστρέψει τήν έννοια τής άμαρτίας.

Τό σημαντικότερο στοιχείο αύτής τής διαστρεβλώσεως είναι ή κατά τις τελευ­ταίες δεκαετίες έπιχειρούμενη μεταβολή τής σημασίας τής άμαρτίας, ώστε αύτή νά άποβάλει κάθε στοιχείο ένοχής¹.

Σύμφωνα μέ τήν άντίληψη αύτή, ή άμαρ- τία έρμηνεύεται μέ μία άπό τις άρχαιοελληνικές σημασίες τής λέξεως, ώς άστοχία δηλαδή και άποτυχία. Πραγματικά, στήν άρχαία έλληνική γλώσσα μιά σημασία τών λέξεων «άμαρτάνω» και «άμαρτία» είναι άστοχώ, άποτυγχάνω, και άντίστοιχα άστοχία, άποτυχία. Μέ βάση αύτή τήν έννοια αύτός πού άμαρτάνει δέν είναι ένοχος. Απλώς άστόχησε, άπέτυχε στόν στόχο του. Δέν έκανε κάτι κακό, θά ξα­ναπροσπαθήσει..., δέν χρειάζεται άρα νά μετανοήσει.

Μιά τέτοια θεώρηση τής άμαρτίας έρ­χεται σέ κατά μέτωπον άντίθεση πρός τή χριστιανική - άγιογραφική καϊ πατερική - άντίληψη τής άμαρτίας ώς ένοχής, ώς «έγκλήματος κατά τής άγάπης τοΰ Πα­τρός»² και ώς προσβολής τοϋ προσώ­που Του³.

Κατά τήν Αγία Γραφή δηλαδή και τή δι­δασκαλία τών Πατέρων τής 'Εκκλησίας, «ή ούσία τής άμαρτίας συνίσταται όχι στήν κατάλυση ήθικών άρχών, άλλά στήν άποστασία άπό τήν αιώνια θεία ζωή»⁴. Αποστασία πού συντελείται μέ τήν παράβαση τοϋ νόμου τοϋ Θεού, όπως άκριβώς τήν ορίζει ό εύαγγελιστής 'Ιωάννης: «Ή άμαρτία έστίν ή άνομία» (Α' Ίω. γ' 4).

Ή ίδια ή πρώτη άμαρτία τοϋ άνθρώπου έτσι συντελέστηκε: Ό Αδάμ και ή Εϋα πα­ραβίασαν τή σαφή έντολή τοϋ Θεοϋ νά μή φάνε άπό τό δέντρο τής γνώσεως. Ή έννοια τής άποτυχίας έρχεται ώς άποτέ- λεσμα, δέν άποτελεί τήν ούσία τής άμαρ­τίας: «Έψεύσθη πάλαι Αδάμ και θεός έπιθυμήσας ού γέγονεν» (δοξαστικό τοϋ 'Εσπερινού τοϋ Εύαγγελισμοϋ). Τό ίδιο καϊ όλα τά άλλα - ό θάνατος, ό χωρισμός άπό τόν Θεό - όλα είναι άποτέλεσμα τής άμαρτίας. Ή ίδια όμως ή ούσία τής άμαρ­τίας είναι ή παράβαση τοϋ νόμου τοϋ Θεοϋ. Γι' αύτό και ή άμαρτία δέν λογαριά­ζεται, άν δέν ύπάρχει νόμος: «Άμαρτία ούκ έλλογείται μή όντος νόμου» (Ρωμ. ε' 13). Αύτή ή παράβαση στήν πραγματι­κότητα δέν είναι άπλώς μιά τυπική πα­ρεκτροπή άπό τήν έπιβεβλημένη τάξη. Είναι, όπως είπαμε, άποστασία άπό τόν Θεό, πού είναι ή ζωή- είναι προσβολή τοϋ ίδιου τοϋ Θεοϋ, ό Όποιος έδωσε τήν έντολή. Γι' αύτό και είναι ένοχη. Ή ένοχή είναι φυσικό άποτέλεσμα τής παραβά­σεως τοΰ νόμου τοϋ Θεοϋ καϊ κατά συν- έπειαν τής προσβολής τοΰ Νομοθέτου. Προσβολής άπό τήν πλευρά, βέβαια, τοΰ άνθρώπου, διότι ό ίδιος ό Θεός οϋτε προσβάλλεται οϋτε αισθάνεται προσβε­βλημένος.

Σ' όλη τήν πατερική γραμματεία δέν ύ- πάρχει παρά ένα μόνο κείμενο πού μιλάει γιά τήν άμαρτία ώς άποτυχία καί προσ­άγεται άπό έκείνους πού προωθούν μιά τέτοια άντίληψη. Πρόκειται γιά σχόλιο τοϋ άγίου Μαξίμου τοϋ Όμολογητοϋ στό Περί θείων ονομάτων τών Άρεοπαγιτικών, τό όποιο όμως άπό αύτούς πού τό έπικα- λοϋνται παρατίθεται κολοβό, μισό. Στήν πραγματικότητα καί ό άγιος Μάξιμος λέει άκριβώς τό 'ίδιο μέ τούς άλλους Πατέρες. Τό κείμενο τών Άρεοπαγιτικών πού σχολιάζει ό άγιος Μάξιμος είναι τό έξής: «Στέρησις άρα έστί τό κακόν καί έλλει- ψις καί άσθένεια καί άσυμμετρία καί άμαρτία». Καί πώς τό σχολιάζει;

Ή άμαρτία στό σημείο αύτό τών Άρεο­παγιτικών, έρμηνεύει ό άγιος, θεωρείται άποτυχία γιά τις περιπτώσεις έκεΐνες πού κάνουμε κάποιο κακό, νομίζοντας ότι κά­νουμε κάτι καλό: «Πράττομεν έσθ' ότε άγνοοϋντες τό κακόν, ό ήμΐν μέν νομίζε­ται καλόν, τή δέ άληθεία έστί κακόν».

Καί συνεχίζει: «Τό άμαρτία μή νομίσης τήν γενομένην έν ήμΐν, οίον μοιχείαν ή ά- δικίαν ή άλλο τι τοιούτον- άλλ' ό λέγει τοι­ούτον έστι- Τοϋ άγαθοϋ καί τής κατά φύσιν κινήσεως ήτοι τάξεως άποτυγχάνοντες, φερόμεθα εις τήν παρά φύσιν άλογον, καί παντελή, καί άνούσιον άνυπαρξίαν». Στό σημείο αύτό, διευκρινίζει ό άγιος Μά­ξιμος, μέ τή λέξη άμαρτία μή νομίσεις ότι έννοεΐ αύτήν πού γίνεται μέσα μας, όπως είναι ή μοιχεία, ή αδικία ή κάτι παρόμοιο- άλλά αύτό πού λέει είναι κάτι τέτοιο: "Οταν άποτυγχάνουμε νά ζήσουμε σύμφωνα μέ τή φύση μας, οδηγούμαστε σέ παρά φύ­σιν ζωώδη κατάσταση καί σέ πλήρη άνυπαρξία⁵. Συνεπώς, ή έννοια τής άμαρτίας ώς άποτυχίας ισχύει γιά λίγες μόνο περιπτώ­σεις, στις όποιες κάνουμε τό κακό νομί­ζοντας ότι αύτό είναι καλό.

Χριστιανικώς ή άμαρτία είναι αύτό πού έν μέρει σωστά τονίζει όΆνσελμος: προσ­βολή τοϋ ©εοϋ μέ τήν παράβαση τοϋ νό­μου Του. Όρθοδόξως δέ τό έννοοϋμε ώς προσβολή τοϋ Προσώπου τοϋ Θεοϋ, πε­ριφρόνηση τής άγάπης Του, άποκοπή άπό τή ζωή Του. Καί έτσι, ώς έπί τό πλεί­στον, γίνεται δεκτό άπό τούς'Ορθόδοξους συγγραφείς πού υιοθετούν τή σχετική άν- σέλμεια ορολογία, γι' αύτό καί, όπως ήδη άναφέραμε, τονίζουν μέ έπιμονή τή με­γάλη άγάπη τοϋ Θεοϋ, πού φανερώθηκε στόν ύψιστο βαθμό πάνω στόν Σταυρό.

Οί σημερινοί θεολόγοι, έρμηνεύοντας τήν έννοια τής άμαρτίας ώς άστοχία, πα- ραθεωροϋν τήν καταστροφική της ένέρ- γεια καί τή συνεπακόλουθη ένοχή, πα­ρερμηνεύοντας καί τά πατερικά κείμενα, κάτι πού δυστυχώς τό συναντάει κανείς καί σέ άξιολογότατες μελέτες καθηγητών τής Θεολογίας⁶. Ή άντίληψη τής άμαρτί­ας έκ μέρους άρκετών συγχρόνων θεολόγων ώς άπλής άστοχίας ύποβαθμίζει ή καί άκυρώνει κάποτε τόν λυτρωτικό χαρακτήρα τής θυσίας τοϋ Κυρίου, μέ τήν όποία πήρε 'Εκείνος τήν ένοχή μας καί μάς έσωσε.

………………………………….

[1] Χρήστου Γιανναρά, Ή έλξυθερία τοΰ ήθους, έκδ. Ίκαρος, 20113, σελ. 43-70.

2.  Άρχιμ. Σωφρονίου, 'Οψόμεθα τόν Θεόν καθώς έστι, έκδ. Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, Έσσεξ Αγ­γλίας 1992, σελ. 31.

3. Λρχιμ. Σωφρονίου, Ό άγιος Σιλουανός ό Άθωνί- της, έκδ. 'Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου, "Εσσεξ Αγ­γλίας 19984, σελ. 31.

4.  Άρχιμ. Σωφρονίου, Ό άγιος Σιλουανός ό Άθωνίτης..., σελ. 30.

5.  Κάτι αντίστοιχο συναντούμε καί στό Κατά Μανιχαί- ωι/(1,14) τοΰ Δαμασκηνού, δπου τονίζεται ότι τά ακού­σια λεγόμενα κακά επέρχονται παιδαγωγικώς ώς απο­τέλεσμα της άμαρτίας μέ τήν έννοια τής άποτυχίας: «Τά ακούσια λεγόμενα κακά διά τό ήμΐν δοκείν κακά είναι, διά τό άηδές καί διά τό παράβουλον ήμών καί διά τό άμαρτάνειν ήμας, τουτέστιν άποτυγχάνειν τοΰ δέοντος σκοπού, τώ πρός τήν ήδονήν λιχνω, δικαίψ λόγω ό Θεός επάγει παιδεύων πρός τό συμφέρον...».

6. Βλ. Δημητρίου Ί. Τσελεγγίδη, Ή Ικανοποίηση τής θείας δικαιοσύνης κατά τόν Άνσελμο Καντερβουρίας, Θεσσαλονίκη 1995, σελ. 102-103.

Περιοδικό “Ο ΣΩΤΗΡ”

http://aktines.blogspot.gr